صندوق مکانیزه فروش راهی برای مدیریت بهتر کالاهای قاچاق / محمد حسن نژاد

ورود هر جنسی به داخل کشور، اعم از راه قانونی یا غیرقانونی تنها به علت استقبال خریداران است.

در واقع اگر اجناس خارجی از سوی مردم و فروشندگان خریداری نشوند، دیگر شاهد ورود کالاهای غیر ایرانی به کشور حتی از راه قانونی نیز نخواهیم بود.

بنابراین در حال حاضر به علت علاقه مردم به اجناس خارجی شاهد ورود حجم بالایی از کالاهای قاچاق به کشور هستیم.

همین موضوع باعث شده تا راهکارهای قانونی برای برخورد با قاچاق بی اثر باشند و امروزه شاهد حجم بالایی از اجناس قاچاق در فروشگاه ها باشیم. اما شاید اگر خرید کالاهای قاچاق حرام اعلام شود، مردم کمتر به سراغ خرید اجناسی بروند که از مبادی غیررسمی به کشور وارد شده‌است.

در واقع هر کالایی که بدون پرداخت عوارض وارد کشور شود، جنس قاچاق محسوب می‌شود و باید برای حمایت از تولید داخلی و اشتغال، با آن برخوردهای قانونی صورت گیرد.

یکی از راه کارهای موثر برای جلوگیری از گسترش استفاده از کالای قاچاق در کشور، گران‌ترکردن این اجناس است.

اگر هزینه خرید و فروش اجناس خارجی بالاتر برود، شاید بتوانیم بهتر به کنترل قاچاق کمک کنیم. به عبارتی اگر کسی که اقدام به واردات کالا از مبادی غیر رسمی کشور می‌کند، بابت این کار هزینه گزافی را پرداخت کند یا مجبور به پرداخت جریمه هایی با مبلغ بسیار بالا باشد، دیگر علاقه‌ای به وارد کردن کالاهای قاچاق نخواهد داشت.

در واقع اگر جریمه افرادی که کالا را به طور قاچاق وارد کشور می‌کنند، افزایش دهیم، دیگر کسی علاقه‌ای به انجام این کار نخواهد داشت و دیگر نیازی به این نیست که قانون‌های سخت و پیچیده‌ای برای مبارزه با قاچاق به تصویب برسانیم.

در کنار این موضوع اگر گمرک و نیروی انتظامی نیز در مرزهای کشور با دقت بیشتری فعالیت های ورود و خروج کالا به کشور را بررسی کنند، می توان با قاچاق کالا به راحتی مبارزه کرد.

حتی باید جلوی خرید و فروش اجناس قاچاق در فروشگاه ها نیز گرفته شود؛ بنابراین اگر فردی که کالای خارجی را از مبادی غیر رسمی وارد کشور می‌کند، مجبور به پرداخت ده‌ها برابر جریمه نقدی در مقابل سود حاصل از فروش کالا باشد، دیگر اقدام به قاچاق نخواهد کرد زیرا در این‌صورت بدون صرفه اقتصادی به واردات غیرقانونی اجناس روی می‌آورد که جذابیتی برای فرد قاچاقچی نخواهد داشت.

ما در حال حاضر برای حل بحران قاچاق، طرحی به نام طرح صندوق مکانیزه فروش ارائه کرده‌ایم. در واقع این طرح همه اصناف را موظف به داشتن چنین صندوقی می کند که بر اساس آن همه اجناس فروخته شده در داخل مغازه‌ها باید همراه با فاکتور خرید باشند.

این طرح، هم‌اکنون در کشورهای اروپایی در حال استفاده است. همچنین با استفاده از این صندوق می‌توان همه معاملات انجام شده در فروشگاه را رصد کرد؛ برای مثال می‌توان برای هر یک از اجناس خارج شده از صندوق از فروشنده سوال کرد که این جنس را از کجا خریداری کرده و چه میزان هزینه برای خرید جنس فروخته شده پرداخت کرده است؛ سپس می توان برای همه این سوالات از فروشنده فاکتور خرید گرفت. این در حالی است که باید گمرک و نیروی انتظامی؛ با بستن و محکم‌تر کردن درب مرزها و رصد فعالیت‌های گمرک‌های مختلف با دقت بالاتری مرزها را کنترل کنند تا اگر تخلفی از سوی مسئول گمرکی در خصوص عدم نظارت بر ورود غیر قانونی کالا به کشور صورت گیرد، موضوع را پیگیری کنیم.

ما در حال حاضر قانون مبارزه با قاچاق کالا را داریم اما باید با کنترل بهتر فرارهای مالیاتی ورود کالای قاچاق به کشور را با دقت بیشتری مدیریت کنیم. درباره میزان قاچاق هر آماری که ارائه می‌شود صحیح نیست.

چگونه می‌توان با اشراف بر اینکه کالایی قاچاق است از ورود آن به کشور جلوگیری نکرد و فقط آمار را در این‌باره اعلام کرد!

در حال حاضر با استفاده از فرمولی به شرح زیر میزان کالای قاچاق را محاسبه می کنند:

مصرف کل کالا – تولید کل – صادارت – واردات با قاچاق مساوی است ؛ اما باز هم نمی‌توان به طور دقیق درباره آمار قاچاق نظر داد.