هشدار یک جامعه شناس: جامعه با بحران های ارزشی مواجه است

کانون نواندیشی دینی مدارا _ آموزش سرسلسله رسیدن به دنیایی است که کودکانش را در برابر انواع آسیب های اجتماعی واکسینه کرده است. کودکانی که هر بار خبر قربانی شدن یکی از آنها دل جامعه را به درد می آورد وآینده شان را تباه می کند. اما هنوز این آموزش ها در دنیای کودکان ایرانی جایی برای خود باز نکرده است. سدها و موانع بیشماری بر سر راه آموزش های ساده برای بهتر زیستن کودکانمان در دنیای مدرن وجود دارد که نگرانی های زیادی را در مورد افزایش قربانیان تعرض به کودکان ایجاد کرده است.  

 

به گزارش شفقنا ؛ محمد حیدرپور، جامعه شناس با اشاره به روند افزایشی تجاوز به کودکان می گوید: نمی توان این روند افزایشی را انکار کرد اما باید توجه کرد که در عصر ارتباطات و با گسترش فناوری های ارتباطی این موضوعات بیشتر نماد پیدا می کند زیرا انحصار رسانه ای شکسته شده است.

وی با بیان اینکه این نمود یافتن باید راه را برای کنکاش بیشتر کارشناسان مسائل اجتماعی در مورد چنین موضوعاتی باز کند، می افزاید: متاسفانه شاهدیم برخی با رسانه ای شدن چنین مشکلاتی مخالف هستند و به دنبال سرپوش گذاشتن بر آن هستند در حالی که چنین سرپوش هایی افراد مجرم را به ادامه جرم راغب می کند.

این جامعه شناس بر اجرای عدالت بالسویه در مورد همه مجرمان چنین اعمالی تاکید می کند و معتقد است: اتفاقتی مانند آنچه در خمینی شهر رخ داد نیاز بررسی آسیب شناسانه دارد و در کنار آن مردم باید ببینند عدالت در مورد همه افراد به یکسان اجرا می شود. اینکه کسانی را که به نوعی به مقامات متصل هستند از روند اجرای عدالت کنار بگذارند و بقیه را مورد تنبیه قرار دهند بیشتر به گسترش آسیب های اجتماعی دامن می زند.

وی با بیان اینکه جامعه ما از انواع معضلات و آسیب های اجتماعی رنج می برد که هر کدام در تاثیر بر دیگری باعث افزایش مشکلات شده است، تاکید می کند: اگر عدالت به صورت یکسان برای همه اجرایی شود زمینه های جرم کاهش می یابد اما ما هنوز چشم انداز مثبتی در این زمینه مشاهده نمی کنیم.

منعیاتی که باعث افزایش استرس شده است

دکتر حیدرپور انواع منعیات در جوامع به ویژه در جوامع سنتی را سبب ساز استرس ها و ناهنجاری هایی می داند که افراد را درگیر می کند و می گوید: استرس ها و مسائلی بر اثر منعیات در جوامع سنتی وجود دارد که ممکن است در جوامع غیر سنتی نباشد یا کمتر باشد بنابراین باید در عصر جهانی شدن بین ارزش های سنتی و مدرن تعادل ایجاد و افرادی متناسب با زمان خود تربیت کنیم.

به گفته این استاد دانشگاه، در تریبون های رسمی از اندیشه های مدرن بد گفته می شود و بر سنت تاکید می شود در حالی که جوان امروزی در مواجهه با مسائل عقلانی مدرن از یک سو و رفتارهای داعیه داران ارزش های سنتی از سوی دیگر دچار دوگانگی می شود که هم سنت را سست می کند و ارزش های مدرن نهادینه نمی شود.

وی با بیان اینکه جامعه ما با بحران ارزشی مواجه است، خاطرنشان می کند: به این معنا که بخشی از ارزش های سنتی که حاصل تجارب گذشتگان است و استحکام عقلانی ندارد قوام خود را از دست داده و ارزش های مدرن هم در جامعه تثبیت نشدند زیرا فضا را برای نخبگان فرهنگی در شبکه های رسمی باز نکردیم در نتیجه جامعه دچار بحران ارزشی شده که انواع ناهنجاری های جامعه را بیشتر می کند.

نیاز داریم درباره سنت ها بازاندیشی کنیم

دکتر حیدرپور با تاکید بر بازاندیشی درباره سنت ها، می گوید: انتقادی که به برخی از روشنفکران زمان مشروطه و بعد از آن وارد است این است که آنها در صدد نفی همه ارزش های سنتی بودند در حالی که بسیاری از این ارزش ها پایه های عقلانی دارند و در جامعه مدرن نیز می توانند کاربرد داشته باشند.

وی با بیان اینکه اجرای عدالت در مورد همه افراد یک ارزش است، می افزاید: اجرای عدالت یکی از ارزش های سنتی در فرهنگ ماست که بسیار مورد تاکید رهبران دینی قرار گرفته و آنها در مورد خود و همه نزدیکانشان نیز عدالت را اجرا کردند. این سنت در ارزش های مدرن نیز مورد تاکید قرار می گیرد و بارها و بارها در جوامع مدرن شاهد اجرای عدالت در مورد بالاترین مقامات کشورهای پیشرفته بودیم.

این استاد دانشگاه با اشاره به لزوم آموزش جنسی تلطیف شده به کودکان و نوجوانان، خاطرنشان می کند: کودکی که حریم شخصی خود نشناسد نمی داند با افرادی که به دنبال سوء استفاده هستند چگونه برخورد جسورانه همراه با دانایی داشته باشد.

وی با بیان اینکه نباید در برخورد با معضل تجاوز به کودکان تنها به معلول ها توجه کرد بلکه باید علت ها را دید،  می افزاید: علت این امر نبود آموزش هایی است که کودکان ما درگیرند. کودکانی که از خانه تا مهدکودک و مدرسه بیاید آموزش ببینند تا حریم خود را تشحیص دهند.

خلاءهای قانونی در برخورد با متجاوزان

این جامعه شناس آگاهی کارگزاران جامعه را نیز در برخورد با این مشکلات ضروری می داند و اضافه می کند: وقتی کارگزاران جامعه با مشکلاتی مانند تجاوز برخورد قاطع و قانونی داشته باشند درصد این ناهنجاری ها به شدت کم می شود. همانگونه که در جوامع توسعه یافته درصد این مشکلات کم شده زیرا هرگونه برخورد با کودکان زیر سن قانونی به شدت مورد مجازات قرار می گیرد.

وی با اشاره به خلاء قانونی در برخورد با متجاوز، می گوید: ما نه تنها در این زمینه خلاء قانونی داریم بلکه همان مقدار قانونی هم که وجود دارد دقیق اجرا نمی شود. مسامحه هایی که تاکنون صورت گرفته و عدم اجرای حکم قانونی برای افرادی که مرتکب جرایم مرتبط با تجاوز شدند باعث جری شدن مجرمان و افزایش تعداد تجاوزات شده است.

این استاد دانشگاه به برخی قوانین در این زمینه اشاره می کند و می افزاید: به طور مثال اگر پدر به فرزند خود تعرض کند خلاء قانونی برای برخورد با او وجود دارد زیرا پدر صاحب دم است و قانون در این زمینه نقصان دارد.

برای کاهش آسیب ها باید عدالت را بی کم و کاست اجرا کرد

وی با بیان اینکه برخورد قاطع دستگاه قضایی و اجرای قانونی در مورد هر فردی به دور از هر گونه شائبه قدرت، باعث اعتماد عمومی می شود، ادامه می دهد: باید در برخوردهایمان با آسیب های اجتماعی بازنگری صورت پدهیم زیرا حتی اگر پرونده قضایی یک مجرم بسته شود این پرونده در ذهن جامعه همچنان باز است و مردم را به نومید می کشاند. از سوی دیگر هم افرادی را که گرایش به ناهنجاری دارند گستاخ می کند.

به گفته دکتر حیدرپور، باید با همفکری نخبگان بررسی کنیم راهکارهای برخورد با انواع مشکلات و اسیب های اجتماعی چیست و چه کمبودها و خلاءهایی داشتیم که کار به اینجا رسیده است.

وی با بیان اینکه نخبگان فرهنگی و اجتماعی باید برای راههای رفع این مشکلات همفکری کنند، می افزاید: اما برخی به جای فراهم کردن زمینه های رفع مشکل افشا کنندگان تجاوزات را مورد هجمه قرار می دهند. اینگونه برخورد کردن باعث مبرا شدن مجرمان می شود.

وی با بیان اینکه به گفته یکی از جامعه شناسان بزرگ ناامن ترین جا برای افراد، خانه است، اظهار می کند: هیچ فردی نیست که در خانه مورد یکی از انواع خشونت قرار نگرفته باشد.

دکتر حیدرپور به کمبود سازمان های مردم نهاد در زمینه آموزش و حمایت از کودکان، می گوید: معمولا افراد متجاوز خود در کودکی قربانی تجاوز بودند اما به آنها توجهی نشده و تلاشی برای درمان آنها صورت نگرفته است. به این ترتیب قربانی تبدیل به مجرم می شود.

این جامعه شناس تا زمانی که آموزش های انسانی و مهارت های اجتماعی را نسبت به آموزش های فنی و درسی در اولویت قرار ندهیم نمی توانیم از فرزندانمان محافظت کنیم، تصریح می کند: آموزش تعامل اجتماعی، آموزش مهارت های اجتماعی، آموزش سواد رسانه ای و آموزش جنسی تلطیف شده از جمله مواردی است که باید از سنین پایین در دستور کار قرار گیرد تا در دنیای امروزی کودکانی داشته باشیم که قادر به دفاع از خود در برابر انواع آسیب های اجتماعی هستند.